Szkoła Podstawowa im. Leopolda Węgrzynowicza

nr 113 w Krakowie

 

 
 
   





Bon ton dla nastolatka.

ADA, TO NIE WYPADA

CZYLI

ALFABET DOBRYCH MANIER

DLA NASTOLATKA

Arogancja - okazywana słowami, minami, gestami wobec dorosłych jest nie do wybaczenia

Bekanie - albo też czkanie, traktowane przez niekulturalnych młodzieńców za "wspaniały" dowcip, a będące wyłącznie kompromitującym dowodem chamstwa

Cześć - nie żałujmy tego słowa (bardziej czule może być: pa, buźka, hej)

Czułość - w miejscach publicznych trzeba zachować umiar w tym względzie i pamiętać, że patrzą na nas inni

Decybele - wrzaski, krzyki i głośna muzyka, unikajmy tego (cichego głosu słucha się uważniej i jest on cieplejszy)

Do widzenia - elementarny wyraz kultury

Drzwi - przepuszczamy wychodzących, zawsze pozwalamy wejść najpierw kobietom, dziewczętom i starszym

Dyskrecja - umiejętność zachowania tajemnicy, nie powtarzamy osobom postronnym powierzonych nam sekretów

Dzień dobry - obowiązkowo mówić, mówić, mówić, nigdy nie zaszkodzi, nic nie kosztuje

Dziękuję - używać przy każdej sposobności (patrz: dzień dobry)

Elegancja - to styl bycia i ubierania się, polega na "dyskretnym uroku"

Fair play - szlachetna gra, w życiu codziennym polegająca na tym, żeby nie oszukiwać, nie wygrywać cudzym kosztem, nie wykorzystywać swojej przewagi

Filiżanka - trzymamy za ucho wszystkimi palcami

Gafa - zachowanie nietaktowne, raczej nie zamierzone, wynikające z nieuwagi, niewiedzy czy roztargnienia, gdy się zdarzy, nie wpadajmy w panikę i szybko przeprośmy

Goście - wypada zapytać rodziców, czy mogą przyjść, przyzwoitość nakazuje również po zabawie doprowadzić mieszkanie do stanu poprzedniego

Grzechy szkolne - zwalenie na kogoś swojej winy, skarżenie, podlizywanie się, przezywanie kolegów, wyśmiewanie lub przedrzeźnianie nauczyciela

Herbata "maczanka" - wyciągamy za "ogon", wyciskamy łyżeczką i odkładamy na specjalny talerzyk

Higiena - obowiązuje codzienne mycie się od stóp do głów. Uwaga! Polewanie brudu wodą kolońską daje efekty żałosne.

Imieniny - nie zapominajmy solenizantom złożyć życzeń

Jedzenie - mlaskanie, siorbanie, cmokanie, czyli jedzenie głośne i niechlujne bardzo kompromitujące!

Kłanianie się - młodsi kłaniają się starszym, uczniowie nauczycielom i innym pracownikom szkoły, chłopcy dziewczętom (reguła: uprzejmiejszy kłania się pierwszy)

Książki - pożyczone oddajemy we właściwym terminie!

Listy - cudza korespondencja to rzecz święta, nie do wybaczenia jest otwieranie i czytanie cudzych listów

Lojalność - to bardzo rzadka, a bardzo ważna cecha charakteru. Należy być lojalnym wobec rodziny i przyjaciół.

Łyżeczka - zawsze wyjmujemy ze szklanki, gdy pijemy herbatę (w przeciwnym wypadku grozi wybiciem oka!)

Mowa sztućców - po skończonym posiłku odkładamy sztućce na talerzu równolegle do siebie po prawej stronie

Niepunktualność - ten, kto się spóźnia, zraża do siebie ludzi, jeszcze zanim ich zobaczy

Obgryzanie paznokci - unikajmy, zwłaszcza w towarzystwie

Obrażanie się - dąsanie o byle co, "muchy w nosie" to mało elegancki (a przy tym nudny!) sposób załatwiania swoich porachunków

Odpowiedzialność za swoje czyny - gotowość do przyznania się do swoich błędów

Odprowadzanie do domu - chłopiec odprowadza swoją dziewczynę, koleżankę do domu, jest to zarazem obowiązek, jak i przyjemność

Pierwszeństwo - w drzwiach, na schodach, przy częstowaniu ma dziewczyna, kobieta, osoba starsza

Plotka - jest w bardzo złym tonie. Świadczy o osobie, która plotkuje, że jest pusta i nie ma nic do powiedzenia na inne tematy. Takiej osobie nie należy ufać.

Plucie - czynność szczeniacka i obrzydliwa

Podawanie ręki - pierwsza podaje rękę osoba ważniejsza: starsza młodszej, dziewczyna chłopcu

Podrywanie - nie ma nic zdrożnego w podrywaniu, byle było to zręczne, dowcipne, kulturalne i miłe dla obu stron

Pomoc - nigdy nie odmawiamy pomocy potrzebującemu czy przyjacielowi, obowiązuje wzajemna troskliwość, czynimy to taktownie i serdecznie, nie wypominamy nikomu, co dla niego uczyniliśmy

Prezent - jest wyrazem uczuć do obdarowywanej osoby, liczy się pomysł, dowcip, oryginalność (a nie cena!). Powinien być ładnie opakowany. Uwaga! Na prezenty nie nadają się rzeczy używane.

Proszę - oznacza nie tylko prośbę, używamy również, gdy przepuszczamy kogoś w drzwiach, podając coś, pomagając w czymś, ustępując miejsca itp.

Przedstawianie kogoś - zawsze należy najpierw wymienić nazwisko osoby przedstawianej, a dopiero potem tej, której kogoś przedstawiamy (kobiecie przedstawiamy mężczyznę, starszemu młodszego, koleżance kolegę).

Przepraszam - nie jest to tylko słówko dla tych, którzy czują się winni. Przepraszamy, gdy niechcący sprawiliśmy kłopot, przykrość, niewygodę. Pamiętajmy o bezpłatnym dodatku czyli uśmiechu do wszystkich grzecznościowych zwrotów.

Ręce - zawsze są widoczne, więc choćby z tego powodu muszą być czyste i zadbane. Nie rozmawiamy z koleżanką, kobietą i osobą starszą trzymając je w kieszeniach.

Rodzice - nie do wybaczenia jest niegrzeczne zachowanie wobec rodziców przy ludziach lub lekceważące wyrażanie się o nich przy kolegach

Rozmowa - nie wpadamy nikomu w słowo, nie mówimy jednocześnie, nie przerywamy, nie szeptamy na ucho

Serwetka - papierowa służy do wycierania ust i palców

Śmiecenie - człowiek cywilizowany nie wyrzuca śmieci, gdzie popadnie

Taneczny bon-ton - chłopiec zaprasza dziewczynę do tańca, po tańcu odprowadza na miejsce i dziękuje za taniec

Telefon - dzwoniąc do kogoś witamy się i zawsze przedstawiamy, nie telefonujemy po godzinie 22.00

Ubiór szkolny - żadnych wyzywających rzeczy i błyszczących ozdób, nie powinien podkreślać różnic majątkowych. I oczywiście musi być schludny i czysty, dostosowany do okoliczności.

Ustępowanie miejsca - w tramwaju, w autobusie obowiązkowo ustępujemy miejsca osobom starszym i kobietom

Uścisk dłoni - niegdyś był to gest pokoju, dziś jest wyrazem życzliwości i przyjaźni

Uśmiech - ułatwia codzienne życie. W sklepie uśmiechając się dostaniemy ładniejszy kawałek mięsa, w urzędzie szybciej załatwimy sprawy, w szkole zyskamy sympatię nauczycieli.

Wizyta z rodzicami - nie okazujemy, że się nudzimy, nie chodzimy z męczeńska miną i nie jęczymy "chcę do domu"

Wyrazy niekulturalne (niecenzuralne) - zdecydowanie nie używamy żadnych wulgarnych i obelżywych wyrazów

Zaczepki - nie reagujemy na uliczne zaczepki, zwłaszcza gdy są ordynarne

Zaproszenie - nie przyjmujemy zaproszeń do domu czy samochodu od nieznajomych

Żucie gumy - uważa się za objaw lekceważenia rozmówcy

Życzliwość - okazana ludziom wraca bardzo szybko. Powinno się być życzliwie nastawionym do wszystkich ludzi, co wcale nie znaczy, że należy się dawać naiwnie wykorzystywać! Życzliwe nastawienie potrafi zdziałać cuda.

Bibliografia:

Dańkowska Maria: Nastolatki i bon ton. Warszawa, Państwowe Wydawnictwo Ekonomiczne 1990

Lady Perfect: Sztuka życia czyli encyklopedia dobrych manier. Warszawa, Wydawnictwo Koroprint - Elew 2000




 
  
C 2005-2006 SP113